Đền Xưa – Quê hương Đại Danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

Ngôi đền được xây dựng tại Nghĩa Lư trang (tên nôm làng Xưa), quê hương của Đại Danh y Tuệ Tĩnh. Đền Xưa được khởi dựng vào khoảng thế kỷ XVII, đến thời Nguyễn di tích được trùng tu hai lần vào các năm Thành Thái 2 (1890) và Bảo Đại 3 (1929). Đền Xưa được khởi dựng tại trung tâm làng Xưa (thôn Nghĩa Phú ngày nay), bên cạnh đình chợ (đình làng). Khi khởi dựng, di tích có kiến trúc kiểu chữ Nhị (=) gồm 5 gian tiền tế và 3 gian hậu cung, bên trong hậu cung đặt tượng thờ Đại danh y – thiền sư Tuệ Tĩnh chất liệu gỗ. Toàn bộ công trình được làm bằng gỗ tứ thiết, các con rường, đấu, bẩy được chạm khắc lá lật tạo sự thanh thoát, nhẹ nhàng mang đậm dấu ấn kiến trúc nghệ thuật đầu thời Nguyễn (Thế kỷ XIX) và được Nhà nước xếp hạng cấp Quốc gia năm 1990. xếp hạng quốc gia đặc biệt ngày 25/12/2017.

Từ năm 2006 Bộ Y tế phối hợp với UBND tỉnh Hải Dương đầu tư kinh phí trùng tu, tôn tạo đền Xưa. Đây là đợt trùng tu lớn được tiến hành trong 2 giai đoạn: Giai đoạn I từ năm 2006 đến năm 2008 trùng tu, tôn tạo nhà tiền tế 5 gian, hậu cung 3 gian, nhà khách 5 gian, giếng nước và cầu đá vào đền; giai đoạn II từ năm 2009 đến năm 2011 gồm các hạng mục: sân, vườn thuốc, cổng tứ trụ, tường bao xung quanh di tích.

Toàn bộ công trình tòa tiền tế được làm bằng chất liệu gỗ lim vững chắn, hệ thống cột cái, cột quân có đường kính từ 20 cm – 40 cm, được đặt trên chân  tảng đá hình tròn, nền lát gạch vuông truyền thống. Hệ thống cửa gồm 5 bộ, được làm theo lối “thượng song hạ bản” để trơn, không trang trí, tạo sự chắc chắn trong việc bảo vệ đồ thờ và không gian tâm linh di tích. Gian trung tâm tòa tiền tế có đặt nhang án, ngai và tượng thờ Đại danh y Tuệ Tĩnh

Đền Xưa được xây dựng để phụng thờ Đại danh y Tuệ Tĩnh. Đây chính là quê hương, nơi ông sinh ra và cất tiếng khóc chào đời.  Di tích còn phối thờ Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho – Một công thần triều Lê, có công với dân với nước và cũng là người con của quê hương Nghĩa Lư trang xưa và Nghĩa Phú ngày nay.

Ngày 15/12/2018 Học sinh Trường Tiểu học Cẩm Vũ đã có một buổi tham quan học tập trải nghiệm tại di tích lịch sử Đền Xưa. Tại đây các em học sinh được nghe giới thiệu về thân thế, sự nghiệp, kiến trúc đền thờ và lễ hội của danh nhân quê hương nơi mình đang sinh sống Hướng về cội nguồn với : Sự trân trọng- Lòng biết ơn- Niềm tự hào là những gì mà các em học sinh khối 5 cảm nhận được. Các em đã có một buổi học tập thật ý nghĩa.

Phần I. Lễ dâng hương tưởng niệm của thầy cô giáo và các em  hs khối 5 tại đền Xưa

Phần II. Nghe hướng dẫn, trao đổi thảo luận về thân thế  và sự nghiệp Y- Dược của Đại danh y thiền sư Tuệ Tĩnh

Buổi học tập trải nghiệm hướng tới mục tiêu giúp các em hiểu thêm về mảnh đất con người của quê hương nơi em đang sinh sống.Khơi dậy lòng tự hào về danh nhân của quê hương đất nước. Tạo cho các em niềm hứng thú trong học tập về Lịch sử cũng như các môn học khác.

Buổi học đã kết thúc nhưng còn đọng lại trong trí nhớ các em về hình ảnh của ông tổ nghề thuốc nam, về lòng ham tìm tòi học hỏi và hết lòng vì chăm lo sức khỏe cho nhân dân của Đại danh y thiền sư Tuệ Tĩnh.

Trả lời